Geluksbeleid: noodzaak of hype?

‘De overheid is geen geluksmachine,’ zei premier Rutte bij zijn aantreden. Toch bracht het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) gisteravond in Rotterdam een rapport uit over geluksbeleid. Volgens de opstellers valt er voor de overheid nog veel te halen als er gekeken wordt naar wat de burger echt tevreden maakt.

Waarom worden wel de prestaties, maar niet de geluksniveaus van leerlingen op middelbare scholen en basisscholen gemeten? En waarom worden bejaardentehuizen wel beoordeeld op de zorg die ze leveren, maar niet op hoe blij de ouderen er zijn? Dat vraagt ‘geluksprofessor’ Ruut Veenhoven zich af. Hij schreef een van de artikelen in het 111 pagina’s tellende rapport.

Volgens Veenhoven wordt er door de overheid nog teveel gedacht dat sociale en economische ontwikkelingen mensen per definitie gelukkiger maken. Nooit wordt fatsoenlijk onderzocht of dat ook echt zo is. Veenhoven: ‘Toch is het meten niet moeilijk, want je kunt simpelweg vragen of iemand het leven leuk vindt. De overheid heeft vooral veel moeite met het onder ogen zien van de resultaten.’

Wie naar de uitkomsten gaat kijken, komt tot verrassende conclusies. Bijvoorbeeld dat in Zweden, een land met een grote verzorgingsstaat, mensen zich minder plezierig voelen dan in een ‘minimale staat’ als de Verenigde Staten. En dat vrijheid en autonomie een sterke positieve invloed hebben op het geluksgevoel. Het SCP noemt geluksbeleid niet voor niets een ‘rechtse hobby’.

De overheid moet allereerst zorgen dat de gegevens op tafel komen. Op welke school zijn de kinderen gelukkiger, en in welk verzorgingstehuis voelen ouderen zich het meest thuis? Alleen dan kunnen burgers een weloverwogen, geïnformeerde keuze maken. Grote levenskeuzes moeten op deze manier minder een gok worden.

Het is overigens niet de bedoeling dat de overheid alles propageert wat mensen volgens de statistieken gelukkiger maakt. ‘De gemiddelde vrouw levert een half punt geluk in als zij moeder wordt,’ weet Veenhoven. ‘Plotseling besef je dat je papa en mama bent, en niet Romeo en Julia.’ Toch vindt hij het niet de taak van de overheid om mensen te ontraden kinderen te krijgen.

In de gemeente Almelo deden ze de laatste jaren al ervaring op met geluksbeleid. Uit onderzoek bleek dat veel van de chronisch zieken en gehandicapten in de Overijsselse stad last hadden van een sociaal isolement. Aad Francissen, als onderzoeker van adviesbureau Arcon nauw bij het project betrokken, legt uit: ‘Mensen konden eenmalig een klein bedrag krijgen om een diepe wens te verwezenlijken. Niet de handicap, maar de droom was het uitgangspunt.’

Dat leverde resultaten op die niemand had verwacht. Na twee jaar waren de deelnemers, die zichzelf voor aanvang van het project een 5 op geluksniveau gaven, gemiddeld veertig procent gelukkiger. Bovendien was de zorgconsumptie met 23 procent gedaald. ‘De potentie is enorm,’ concludeert Francissen.

Michel van Elck, het raadslid voor Leefbaar Rotterdam dat ook bij de presentatie aanwezig was, werd niet blij van het debat dat door het SCP wordt aangeslingerd: ‘Nederlanders zijn het op een na gelukkigste volk ter wereld, zonder dat daar ooit geluksbeleid aan te pas is gekomen. Is dit wel echt nodig?’

Het nastreven van geluk zou volgens hem niet de taak van de overheid moeten zijn. Van Elck: “En hier in Rotterdam ken ik genoeg mensen die er heel happy van worden om thuis met een uitkering op de bank te zitten. Dat is niet het soort geluk dat mijn partij voorstaat.” Hij vindt geluksbeleid een hype en een typisch linkse hobby.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s