Goltzius tekende levend vlees als geen ander

Precies vierhonderd jaar geleden stierf Hendrick Goltzius. De Haarlemse prentenmaker en schilder was tijdens zijn leven nog beroemder dan na zijn dood.

Het was rond 1600 zo’n beetje het hoogste wat je kon bereiken als kunstenaar: werk leveren aan het hof van keizer Rudolf II in Praag. De Gouden Stad was in die jaren de hotspot van Europa. Dus Haarlemmer Hendrick Goltzius (1558 – 1617) was ongetwijfeld in zijn nopjes dat uitgerekend hij was uitverkoren om zijn talent te tonen. Opgetogen stuurde hij zijn werk naar Praag, waar zijn leermeester Bartholomeus Spranger al enkele jaren werkte als hofschilder.

Toen de hovelingen Goltzius’ werk onthulden, viel de mond van de keizer open van verbazing. Voor zich zag hij de godin Venus (afbeelding 1, copyright Philadelphia Museum of Art, Philadelphia, USA), uitgewerkt in zo’n detail dat de glooiing van haar hals en het kuiltje van haar navel bijna tastbaar werden. Maar bovenal was de keizer onthutst omdat hij niet wist in welke categorie hij het werk moest plaatsen. Natuurlijk, het was een pentekening. Maar in de rechterhoek had Goltzius nog een tweede techniek toegepast: met olieverf had hij een toorts ingekleurd. Ook de tepels en lippen van de godin had Goltzius op deze manier van kleur voorzien.

‘Het voorval is typerend voor Goltzius’, zegt Marion Boers, universitair docent zeventiende-eeuwse kunst aan de Universiteit Leiden. Het is op 1 januari 2017 precies vierhonderd jaar geleden dat de Haarlemse kunstenaar overleed. ‘Hij zocht zijn hele leven naar artistieke uitdagingen. Begonnen als prentenmaker, ging hij later over op pentekeningen, en omstreeks 1600 greep hij plotseling naar het penseel. Die continue vernieuwing hoorde bij Goltzius. En soms vermengde hij dus verschillende stijlen.’

Het volledige artikel is te lezen in het Haarlems Dagblad van 7 januari 2017.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s